به گزارش روابط عمومی بهزیستی استان قزوین، نخستین جلسه امسال شورای توانبخشی مبتنی بر جامعه استان با حضور ربیعی، مدیرکل دفتر امور شهری و روستایی استانداری، زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی استان ، بخشداران و دهیاران و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی مرتبط برگزار شد.
زهرا غلامرضایی در این نشست با تشریح اهداف و برنامه‌های توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) اظهار کرد: این برنامه راهبردی مؤثر برای توسعه خدمات توانبخشی، کاهش فقر، برابرسازی فرصت‌ها و گسترش دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات اجتماعی و فرهنگی است که با رویکردی چندبخشی و مشارکتی اجرا می‌شود.
وی افزود: توانبخشی مبتنی بر جامعه با مشارکت افراد دارای معلولیت، خانواده‌های آنان، سازمان‌های دولتی و غیردولتی و جوامع محلی، در پنج مؤلفه سلامت، آموزش، معاش، امور اجتماعی و توانمندسازی فعالیت می‌کند و هدف اصلی آن، توانمندسازی افراد دارای معلولیت و فراهم‌کردن زمینه حضور و مشارکت مؤثر آنان در جریان زندگی اجتماعی و فرآیند توسعه است.
مدیرکل بهزیستی استان قزوین با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه این برنامه بیان کرد: در سفر رئیس سازمان بهزیستی کشور به استان در سال گذشته، حمایت از طرح توانبخشی مبتنی بر جامعه در مناطق روستایی مورد تأکید قرار گرفت که این تعهد به‌طور کامل محقق شده است. همچنین توسعه این برنامه در مناطق شهری نیز در دستور کار قرار دارد و روند گسترش آن ادامه می‌یابد.
غلامرضایی با اشاره به آمار افراد دارای معلولیت در استان اظهار کرد: در حال حاضر، ۲۸ هزار و ۵۵۲ فرد دارای معلولیت در استان قزوین تحت پوشش بهزیستی قرار دارند که از این تعداد، حدود ۲۰ هزار و ۳۰۰ نفر در مناطق شهری و ۷ هزار و ۹۰۰ نفر در مناطق روستایی ساکن هستند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به مناطق روستایی افزود: اگرچه بخش عمده افراد دارای معلولیت تحت پوشش در مناطق شهری زندگی می‌کنند، افراد دارای معلولیت در مناطق روستایی به دلیل شرایط جغرافیایی و محدودیت دسترسی به برخی خدمات، نیازمند توجه و حمایت بیشتری هستند و توسعه خدمات توانبخشی مبتنی بر جامعه می‌تواند در پاسخ‌گویی به این نیازها نقش مؤثری ایفا کند.
مدیرکل بهزیستی استان قزوین با اشاره به وضعیت گروه‌های مختلف معلولیت در استان گفت: معلولیت‌های اعصاب و روان و ذهنی و هوشی در صدر گروه‌های معلولیت استان قرار دارند و پس از آن، معلولیت‌های جسمی و حرکتی و سپس معلولیت‌های حسی از جمله شنوایی، بینایی و اختلالات صوت و گفتار قرار می‌گیرند. البته در بررسی این آمار باید به هم‌پوشانی برخی گروه‌های معلولیت نیز توجه داشت.
غلامرضایی ادامه داد: بیشترین فراوانی سنی افراد دارای معلولیت در استان مربوط به گروه سنی ۳۰ تا ۵۰ سال است و گروه سنی صفر تا ۱۰ سال کمترین میزان را به خود اختصاص می‌دهد. این وضعیت، اهمیت تداوم اقدامات پیشگیرانه برای کاهش بروز برخی معلولیت‌ها را نشان می‌دهد؛ اقداماتی که از طریق آگاه‌سازی، غربالگری، مشاوره ژنتیک و شناسایی زودهنگام عوامل خطر دنبال می‌شوند.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم برنامه‌های پیشگیری از معلولیت‌ها خاطرنشان کرد: توسعه خدمات پیشگیرانه و افزایش آگاهی خانواده‌ها می‌تواند در کاهش بروز معلولیت‌های مادرزادی و عوامل خطر مؤثر باشد. در کنار این اقدامات، شناسایی و ارائه خدمات مناسب به افراد دارای معلولیت‌های اکتسابی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
مدیرکل بهزیستی استان قزوین با اشاره به ظرفیت‌های اجرایی طرح CBR در استان بیان کرد: در حال حاضر، ۳۱ گروه توانبخشی مبتنی بر جامعه فعالیت دارند که ۲۰ گروه در مناطق روستایی و ۱۱ گروه در مناطق حاشیه‌ای شهرها و مناطق کم‌برخوردار مستقر هستند و در مجموع، ده هزار و ۱۷ فرد دارای معلولیت را تحت پوشش این طرح قرار داده‌اند.
وی افزود: اجرای طرح توانبخشی مبتنی بر جامعه در راستای اهداف طرح «سلام محله» نیز قرار دارد و این رویکرد می‌تواند در قالب برنامه‌های سلام محله، با تکیه بر ظرفیت‌های محلی، مشارکت مردم، شناسایی نیازهای افراد دارای معلولیت و تسهیل دسترسی آنان به خدمات مورد نیاز دنبال شود. هم‌افزایی این دو رویکرد، زمینه را برای تقویت شبکه‌های حمایتی محلی و افزایش مشارکت اجتماعی افراد دارای معلولیت فراهم می‌کند.
غلامرضایی با اشاره به نقش تسهیلگران و خانواده‌ها در اجرای این برنامه تصریح کرد: اجرای طرح CBR با همکاری تسهیلگران مستقر در مراکز مثبت زندگی و مشارکت تسهیلگران میانی، تسهیلگران محلی و داوطلبان جامعه انجام می‌شود. خانواده‌ها نیز با ایفای نقش حمایتی، به‌ویژه در زمینه حمایت‌های روانی و اجتماعی، ایجاد شبکه‌های حمایتی و اصلاح نگرش‌ها و باورهای جامعه نسبت به افراد دارای معلولیت، سهم مهمی در تحقق اهداف این برنامه دارند.
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی خاطرنشان کرد: شورای توانبخشی مبتنی بر جامعه در سه سطح استانی، شهرستانی و روستایی فعالیت می‌کند. در سطح استان، مدیرکل دفتر امور شهری و روستایی استانداری ریاست شورا را بر عهده دارد و جلسات آن هر شش ماه یک‌بار برگزار می‌شود. در سطح شهرستان، فرماندار و در سطح روستا، بخشدار ریاست شورا را بر عهده دارند و جلسات شورای روستایی نیز باید به‌صورت ماهانه برگزار شود.
مدیرکل بهزیستی استان قزوین همچنین بر نقش دستگاه‌هایی از جمله دفتر امور شهری و روستایی استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، سپاه، جمعیت هلال‌احمر، کمیته امداد امام خمینی(ره) و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در پیشبرد اهداف این برنامه تأکید کرد و گفت: تحقق اهداف توانبخشی مبتنی بر جامعه مستلزم هم‌افزایی دستگاه‌ها، تقسیم مسئولیت‌ها و مشارکت مؤثر نهادهای دولتی و غیردولتی است.
غلامرضایی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مناسب‌سازی محیط شهری افزود: تاکنون ۵۵ درصد مناسب‌سازی محیط شهری محقق شده است؛ با این حال، توسعه اقدامات در این حوزه و گسترش مناسب‌سازی در مناطق روستایی، نیازمند همکاری بیشتر دستگاه‌های مسئول و پیگیری مستمر است.
وی در پایان تأکید کرد: تقویت شوراهای توانبخشی مبتنی بر جامعه در سطوح مختلف، توسعه خدمات در مناطق شهری و روستایی و افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی می‌تواند زمینه‌ساز دسترسی عادلانه‌تر افراد دارای معلولیت به خدمات، افزایش فرصت‌های برابر و فراهم‌شدن بستر حضور فعال‌تر آنان در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی باشد.
نظر شما